Uzm. Dr. Nihat Uçar Psikiyatrist & Psikoterapist · İstanbul
← Çalışma Alanlarım

Kişilik bozuklukları

Hazırlayan: Uzm. Dr. Nihat Uçar, Psikiyatrist ve Psikoterapist · Son güncelleme: Kasım 2026

Kişilik, kişinin kendisini ve çevresini algılama, duygularını yaşama, düşünme ve başkalarıyla ilişki kurma biçimlerini kapsar. Bu özellikler kişiden kişiye farklılık gösterir ve bireyin kendine özgü ruhsal yapısının bir parçasıdır.

Kişilik bozukluklarında ise kişinin kendisine ve başkalarına ilişkin algılarında, duygusal tepkilerinde ve ilişki kurma biçimlerinde uzun süreli ve esnek olmayan örüntüler görülebilir. Bu örüntüler kişinin ilişkilerinde, günlük yaşamında ve ruhsal iyilik halinde belirgin güçlüklere yol açabilir.

Kişilik bozuklukları farklı biçimlerde ortaya çıkabilir. Duyguları düzenlemekte zorlanma, ilişkilerde tekrarlayan çatışmalar, kendilik algısında güçlükler veya yakınlık kurma ve sürdürmede yaşanan sorunlar bunlardan bazılarıdır. Ancak tek başına belirli bir kişilik özelliğine sahip olmak, kişilik bozukluğu bulunduğu anlamına gelmez.

Sık sorulan sorular

Kişilik özellikleri ile kişilik bozukluğu arasındaki fark nedir?+

Her insanın kendine özgü kişilik özellikleri vardır. İçe dönüklük, mükemmeliyetçilik veya duygusal hassasiyet gibi özellikler tek başına bir ruhsal bozukluk anlamına gelmez.

Kişilik bozukluklarında ise kişinin kendisini ve başkalarını algılama, duygularını düzenleme ve ilişki kurma biçimlerinde uzun süreli, esnek olmayan ve belirgin güçlüklere yol açan örüntüler söz konusudur. Bu örüntülerin kişinin yaşamı ve ilişkileri üzerindeki etkileri klinik değerlendirmede önem taşır.

Kişilik bozuklukları nasıl değerlendirilir?+

Kişilik bozukluklarının değerlendirilmesinde kişinin yaşam öyküsü, kendisine ve başkalarına ilişkin algıları, duygusal yaşantıları ve ilişkilerinde tekrarlayan örüntüler ele alınır. Bu özelliklerin ne zamandan beri var olduğu, farklı durumlarda nasıl ortaya çıktığı ve günlük yaşamı nasıl etkilediği araştırılır.

Değerlendirme tek bir davranışa, kısa süreli bir duygusal tepkiye veya kişilik testi sonucuna dayanmaz. Gerektiğinde eşlik eden diğer ruhsal bozukluklar da değerlendirilir.

Kişilik bozuklukları değişebilir veya tedavi edilebilir mi?+

Evet. Kişilik özellikleri ve ilişki örüntüleri uzun süreli olabilse de değişmez değildir. Uygun psikoterapiyle kişinin duygularını düzenleme, kendisini ve başkalarını anlama, ilişkilerini sürdürme ve güçlüklerle baş etme biçimlerinde anlamlı değişimler sağlanabilir.

Değişimin niteliği ve süresi kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Psikoterapi çoğu zaman süreklilik gerektiren bir süreçtir.

Kişilik bozukluklarının tedavisinde psikoterapinin yeri nedir?+

Psikoterapi, kişilik bozukluklarının tedavisinde temel bir yer tutar. Psikodinamik psikoterapi, mentalizasyon temelli terapi ve diyalektik davranış terapisi gibi farklı yaklaşımlardan kişinin ihtiyaçlarına ve klinik özelliklerine göre yararlanılabilir.

Psikoterapi sürecinde kişinin duygusal yaşantıları, kendisine ve başkalarına ilişkin algıları, tekrarlayan ilişki örüntüleri ve yaşadığı güçlüklerle baş etme biçimleri üzerinde çalışılabilir. Terapötik ilişki de bu süreçte önemli bir yer tutar.

Kişilik bozukluklarında ilaç tedavisi kullanılır mı?+

Kişilik bozukluklarının temel tedavisi psikoterapidir. İlaç tedavisi ise kişilik bozukluğunun kendisinden çok, eşlik eden depresyon veya anksiyete gibi ruhsal bozuklukların tedavisinde ya da belirli klinik durumlarda gündeme gelebilir.

İlaç kullanımı, kişinin belirtileri, eşlik eden hastalıkları ve bireysel ihtiyaçları doğrultusunda psikiyatrik değerlendirmeyle planlanır.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; bireysel psikiyatrik değerlendirme yerine geçmez.