Yeme bozuklukları
Hazırlayan: Uzm. Dr. Nihat Uçar, Psikiyatrist ve Psikoterapist · Son güncelleme: Kasım 2026Yeme bozuklukları, kişinin yeme davranışlarında, beden ağırlığına ve beden görünümüne ilişkin düşüncelerinde belirgin güçlüklerle kendini gösterebilen ruhsal bozukluklardır. Bu bozukluklar yalnızca beslenmeyle ilgili değildir; kişinin duygusal yaşantısını, bedensel sağlığını, ilişkilerini ve günlük yaşamını da etkileyebilir.
Anoreksiya Nervoza
Besin alımının kısıtlanması, belirgin düşük beden ağırlığı, kilo alma korkusu ve beden ağırlığı ya da görünümüne ilişkin algı ve değerlendirmelerde güçlüklerle karakterizedir. Ciddi bedensel komplikasyonlara yol açabilir.
Bulimiya Nervoza
Yeme üzerinde kontrol kaybının yaşandığı tekrarlayan tıkınırcasına yeme dönemleri ve bunları telafi etmeye yönelik kusma, aç kalma, aşırı egzersiz veya uygunsuz ilaç kullanımı gibi davranışlarla karakterizedir.
Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu
Kişinin yeme üzerinde kontrolünü kaybettiğini hissettiği, tekrarlayan aşırı yeme dönemleriyle kendini gösterir. Bu dönemlere belirgin sıkıntı eşlik eder. Bulimiya nervozadan farklı olarak düzenli telafi edici davranışlar görülmez.
Diğer Yeme ve Beslenme Bozuklukları
Yeme ve beslenmeyle ilgili güçlükler bu üç tanıyla sınırlı değildir. Farklı belirtilerle ortaya çıkan veya bu tanıların bütün ölçütlerini karşılamayan, ancak klinik açıdan önem taşıyan başka yeme ve beslenme bozuklukları da bulunmaktadır.
Tedavi Yaklaşımı
Yeme bozukluklarının tedavisinde kişinin ruhsal ve bedensel durumu birlikte değerlendirilir. Tedavi sürecinde psikoterapi, beslenme desteği, tıbbi izlem ve uygun durumlarda ilaç tedavisinden yararlanılabilir.
Kişinin duygusal yaşantıları, beden algısı ve yeme davranışıyla ilişkili psikolojik süreçler de değerlendirmede önemli yer tutar. Tedavi, yeme bozukluğunun özelliklerine ve kişinin ihtiyaçlarına göre, gerektiğinde farklı uzmanlık alanlarının iş birliğiyle yürütülür.
Sık sorulan sorular
Yeme bozuklukları yalnızca düşük kilolu kişilerde mi görülür?+
Hayır. Yeme bozuklukları farklı beden ağırlıklarındaki kişilerde görülebilir. Özellikle bulimiya nervoza ve tıkınırcasına yeme bozukluğunda kişinin beden ağırlığı normal aralıkta veya yüksek olabilir. Bu nedenle yalnızca dış görünüşe ya da kiloya bakılarak bir yeme bozukluğunun varlığı veya şiddeti değerlendirilemez.
Her diyet yapma veya aşırı yeme davranışı bir yeme bozukluğu mudur?+
Hayır. Beslenme alışkanlıklarındaki değişiklikler veya zaman zaman olağandan fazla yemek yemek tek başına bir yeme bozukluğu anlamına gelmez. Ancak yeme davranışının kontrol edilmesinde güçlük yaşanması, beslenmeyle ilgili düşüncelerin kişinin yaşamında giderek daha fazla yer kaplaması veya bu davranışların bedensel ve ruhsal sağlığı etkilemesi değerlendirme gerektirebilir.
Yeme bozukluklarında bedensel değerlendirme gerekli midir?+
Evet. Yeme bozuklukları ruhsal belirtilerin yanı sıra beslenme yetersizlikleri, elektrolit dengesizlikleri ve kalp-damar sistemiyle ilgili sorunlar gibi ciddi bedensel sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle psikiyatrik değerlendirmeye ek olarak kişinin tıbbi durumunun da değerlendirilmesi ve gerektiğinde farklı uzmanlık alanlarıyla birlikte izlenmesi önemlidir.
Yeme bozuklukları tamamen düzelebilir mi?+
Evet, yeme bozukluklarında iyileşme mümkündür. Ancak iyileşme süreci kişiden kişiye farklılık gösterebilir ve zaman alabilir. Bazı kişilerde belirtiler tamamen düzelirken bazılarında tekrarlamalar veya daha uzun süreli güçlükler görülebilir. Uygun tedavi ve düzenli takip, hem yeme davranışlarının hem de ruhsal ve bedensel sağlığın iyileşmesini destekleyebilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; bireysel psikiyatrik değerlendirme yerine geçmez.